ANKARA / İzmir Aliağa’daki HABAŞ tesislerinde meydana gelen ve 18 emekçimizin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan elim facia, ülkemizdeki ağır sanayi tesislerinin iş sağlığı, iş güvenliği (İSG) ve çevresel denetim süreçlerindeki kronik sorunları bir kez daha acı bir şekilde gözler önüne sermiştir. Çevre Sağlıkçılar Eğitim ve Dayanışma Derneği (ÇEVSADER) olarak, yaşamını yitiren tüm vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, kederli ailelerine sabır, yaralılarımıza ise acil şifalar diliyoruz.
Bölgede 1980’li yıllardan bu yana görev yapan meslektaşlarımızın saha tanıklıkları, bu tür faciaların münferit birer "kaza" değil; liyakatin devre dışı bırakıldığı, tedbirlerin maliyet olarak görüldüğü çarpık bir sistemin sonucu olduğunu açıkça göstermektedir.
"İSG Birimleri ve DSP Kadroları Revir Değil, Önleyici Güçtür"
Bugün İSG alanındaki en büyük zihniyet dönüşümü, iş güvenliği birimlerini yalnızca yaralanmalara müdahale eden, reçete yazan veya basit tıbbi bakım (revir) hizmeti veren pasif yapılar olarak görme yanlışından vazgeçilmesidir. Halihazırda çevre sağlığı teknisyen ve teknikerleri, tehlikeli ve az tehlikeli sınıfı tesislerde Diğer Sağlık Personeli (DSP) olarak görev yapmaktadır. Ancak kökleri itibarıyla "tedavi" değil, "koruyucu ve önleyici sağlık" bilinciyle yetişen bu nitelikli kadrolar; patronaj ilişkileri ve göstermelik uygulamalarla işlevsiz kılınmaktadır. Çevre sağlığı kökenli bir DSP, fabrikayı sadece bandaj yapılan bir revir odasından ibaret görmez; kimyasal maruziyetleri, toz, gaz ve atık döngülerini kaynağında inceleyen aktif bir risk analistidir. Bu birikimin pasifize edilmesi kabul edilemez.
Ekonomik Bağımlılık Sona Ermelidir
Sahadaki en temel tıkanıklık, İSG ve çevre birimlerinin doğrudan denetlemekle yükümlü oldukları işverene ekonomik olarak bağlı çalışmasıdır. Ücretini işverenden alan bir yapının, üretimi durdurma veya maliyetli tedbirleri zorunlu kılma noktasında özgür irade ortaya koyması sistem gereği mümkün değildir.
ÇEVSADER’in Acil Çağrısı ve Talepleri:
-
Aktif İSG Yapılanması: İSG birimleri ve DSP kadroları basit birer revir olmaktan çıkarılmalı; riskleri kaynağında yok eden yetkili koruyucu birimler olarak yapılandırılmalıdır.
-
Bağımsız Denetim: Uzmanlar ve çevre sağlığı profesyonelleri işverenin ekonomik tahakkümünden kurtarılarak kamusal güvenceye kavuşturulmalıdır.
-
Gerçek Sorumlular Yargılanmalıdır: Şayet varsa ihmallerin bedeli yalnızca alt kademedeki teknik personele ödetilmemeli; karar verici üst yönetim kademeleri hukuk önünde hesap vermelidir.
ÇEVSADER olarak; "aka ak, karaya kara" demenin ve halk sağlığını her türlü ticari kaygının üzerinde tutmanın vicdani sorumluluğuyla hareket etmeye devam edeceğiz. İnsan hayatının üretim hızından üstün tutulduğu bir çalışma düzeni kurulana dek sürecin takipçisi olacağımızı kamuoyuna saygıyla duyururuz.
Çevre Sağlıkçılar Eğitim ve Dayanışma Derneği (ÇEVSADER)
Yönetim Kurulu